کارشناس رسمی دادگستری و قوه قضائیه

دادخواست به زبان ساده

دادخواست یعنی همون برگه یا متنی که یک نفر باهاش رسماً از یکی دیگه شکایت می‌کنه یا حقش رو از دادگاه می‌خواد. به زبان خیلی ساده، وقتی حرف زدن و توافق جواب نمی‌ده، آدم می‌ره دادگاه و خواسته‌اش رو مکتوب می‌کنه؛ این نوشته می‌شه دادخواست. بدون دادخواست اصولاً دادگاه کاری به کارت نداره، یعنی تا چیزی ننویسی و ثبت نکنی، رسیدگی هم در کار نیست.

اتیان به زبان ساده

اِتیان: یعنی بیان کردن چیزی در دادگاه یا پرونده حقوقی.

مثال : وقتی طرف شکایت می‌کند و دلیلش را به قاضی می‌گوید، این اتیان است.

الزام به زبان ساده

الزام یعنی اینکه دادگاه یکی از طرفین رو مجبور کنه کاری رو که باید انجام می‌داده، انجام بده. یعنی طرف خودش حاضر نیست به تعهدش عمل کنه، تو میری دادگاه و می‌گی «قاضی جان، این آدمو مجبور کن به حرفش عمل کنه». ساده‌ترش اینه که الزام یعنی انجام کار با زور قانون، نه خواهش و نه التماس.

ابراء به زبان ساده

ابراء (اَبْراء) یعنی صرف نظر کردن طلبکار از حق خود نسبت به بدهی یا مالی که دیگری بدهکار است.

مثال: فرض کن کسی پولی از تو قرض گرفته. اگر تو بگویی «دیگر پولم را نمی‌خواهم و بخشیده‌ام»، این کار ابراء است. بعد از این، دیگر نمی‌توانی دوباره برای همان پول از او شکایت کنی.

الزام به تنظیم سند رسمی زبان ساده

الزام به تنظیم سند رسمی یعنی یکی از طرفین معامله رو مجبور کنی بره دفترخونه و سند رسمی رو به نامت بزنه. معمولاً وقتی پیش میاد که خرید و فروش انجام شده، پول رد و بدل شده، اما فروشنده هی امروز و فردا می‌کنه و حاضر نیست سند بزنه. اینجا دادگاه وارد می‌شه و با حکم قانونی طرف رو مجبور می‌کنه سند رسمی رو تنظیم کنه، حتی اگه خودش دلش نخواد.

رای قطعی به زبان ساده

رأی قطعی یعنی حکمی که دیگه تموم شده و راه فرار نداره. یعنی دیگه نمی‌تونی بهش اعتراض کنی یا ببریش دادگاه بالاتر، پرونده از نظر قانون بسته شده. از این لحظه به بعد فقط باید اجرا بشه، نه بحث، نه چونه‌زدن.

رای بدوی به زبان ساده

رأی بدوی یعنی حکمی که دادگاه اولیه صادر کرده، ولی هنوز کامل نیست و ممکنه دادگاه بالاتر اون رو تغییر بده یا تایید کنه. مثل وقتی معلم اول یه نمره می‌ده و بعد دانش‌آموز می‌تونه اعتراض کنه و مدیر یا معلم دیگه بررسی کنه. هنوز قطعی نیست، باید صبر کنی تا رأی نهایی بشه.

تجدیدنظر خواهی به زبان ساده

تجدیدنظرخواهی یعنی وقتی از رأی دادگاه بدوی راضی نیستی، می‌تونی بری دادگاه بالاتر و بخوای دوباره بررسی کنه. مثل وقتی که یه بازی رو باختی و می‌خوای داور دوم نگاه کنه که درست قضاوت کرده یا نه.

فسخ به زبان ساده

فسخ یعنی یکی از طرفین قرارداد می‌گه «باشه، این قرار رو دیگه نمی‌خوام» و قرارداد رو به هم می‌زنه. مثل اینکه دو نفر قرار گذاشتن با هم کاری انجام بدن، بعد یکی می‌گه نه، دیگه ادامه نمی‌دم و همه چیز به قبل برمی‌گرده.

بطلان به زبان ساده

بطلان: یعنی کاری از اول هیچ ارزشی نداشته و قانون آن را قبول ندارد. مثال: فرض کن کسی بره بخواد یک ساختمان روی زمین عمومی بسازه و سندش رو هم بنویسه، حتی اگر پول هم رد و بدل شده باشه، این قرارداد از اول باطل است چون قانون اجازه ساخت روی زمین عمومی رو نمی‌ده.

ابطال به زبان ساده

ابطال: یعنی قراردادی اول درست به نظر می‌رسیده اما بعداً می‌توان آن را لغو کرد. مثال: فرض کن کسی یک گوشی از شخصی خریده ولی بعد متوجه می‌شود فروشنده با دروغ گفته که گوشی نو است، در واقع گوشی دست دوم بوده؛ حالا می‌تواند قرارداد را ابطال کند و پولش را پس بگیرد.

تعهد به زبان ساده

تعهد: یعنی کاری که قانون یا قرارداد از کسی می‌خواهد انجام شود. مثال: فرض کن قول داده‌ای به همسایه پول قرض بدهی یا دیواری را تعمیر کنی، این قول قانونی می‌شود تعهد و اگر انجام ندهی، مسئولیت قانونی داری.

ایفای تعهد به زبان ساده

ایفای تعهد: یعنی کاری که قول دادی یا قانون ازت خواسته رو انجام بدی. مثال: فرض کن قول دادی به همسایه ماهی ۱۰ تا تخم مرغ قرض بدهی؛ وقتی این ۱۰ تا تخم مرغ رو تحویل می‌دی، یعنی تعهدت رو ایفا کردی.

سند رسمی به زبان ساده

سند رسمی: سندی که در دفترخانه یا جای معتبر قانونی تنظیم شده و قدرت قانونی بالایی دارد. مثال: وقتی خانه می‌خری و سندش را در دفترخانه به نامت می‌زنند، این سند رسمی است؛ اگر کسی ادعا کند خانه مال اوست، با سند رسمی نمی‌تواند تو را مجبور کند.

سند عادی به زبان ساده

سند عادی: سندی که بین خود طرفین نوشته شده اما در دفترخانه ثبت نشده و قدرت قانونی کمتری دارد. مثال: فرض کن با دوستت برگه‌ای می‌نویسی که پولی بهش قرض داده‌ای، این یک سند عادی است؛ اگر اختلاف پیش بیاید، باید بروی دادگاه و اثبات کنی چون سند رسمی نیست.

مبایعه نامه به زبان ساده

مبایعه‌نامه: یعنی قراردادی که برای خرید و فروش چیزی بین دو نفر نوشته می‌شود. مثال: فرض کن می‌خوای یک موتور سیکلت بخری و با فروشنده یک برگه می‌نویسید که قیمت و شرایط خرید مشخص باشد، این مبایعه‌نامه است.

اجاره نامه به زبان ساده

اجاره‌نامه: یعنی قراردادی که مالک و مستاجر برای اجاره یک خانه یا مغازه می‌بندند. مثال: وقتی یک خانه را برای یک سال اجاره می‌کنی و با صاحب خانه توافق می‌کنید مبلغ اجاره و مدت زمان را بنویسید، این اجاره‌نامه است.

تنفیذ به زبان ساده

تنفیذ: یعنی تایید کردن یک قرارداد یا عمل توسط مراجع قانونی تا اعتبار پیدا کند. مثال: فرض کن دو نفر یک قرارداد مهم نوشته‌اند، اما باید قاضی یا دفترخانه آن را تایید کند تا قانونی و قابل اجرا شود، این همان تنفیذ است.

انفساخ به زبان ساده

انفساخ: یعنی قرارداد یا توافق به صورت خودکار از بین می‌رود چون شرایط قانونی‌اش دیگر وجود ندارد. مثال: فرض کن قرارداد اجاره خانه بسته شده و خانه خراب می‌شود و دیگر قابل سکونت نیست، قرارداد به طور خودکار فسخ می‌شود، این همان انفساخ است.

انقضای مدت به زبان ساده

انقضای مدت: یعنی قرارداد یا توافق وقتی مدت زمانش تمام شود، به پایان می‌رسد. مثال: وقتی یک خانه را برای یک سال اجاره می‌کنی، بعد از پایان همان یک سال، قرارداد تمام شده و دیگر لازم نیست پول بدهی یا خانه را نگه داری، این انقضای مدت است.

اقاله به زبان ساده

اقاله: یعنی هر دو طرف یک قرارداد با توافق هم تصمیم می‌گیرند آن را از بین ببرند. مثال: فرض کن یک نفر می‌خواهد دستگاه فریزدرایر را بفروشد و بعد هر دو می‌بینند معامله به نفع هیچ‌کدام نیست، با توافق اقاله می‌کنند؛ خریدار پولش را پس می‌گیرد و فروشنده دستگاه را پس می‌گیرد، مثل اینکه قرارداد اصلاً وجود نداشته.

صلح به زبان ساده

صلح: یعنی دو طرف اختلاف یا دعوا دارند و با توافق خودشان بدون مراجعه طولانی به دادگاه، مشکل را حل می‌کنند. مثال: فرض کن با همسایه سر دیوار مشترک دعوا داری، هر دو می‌نشینید و توافق می‌کنید یک راه حل عادلانه پیدا کنید، این همان صلح است.

ثمن به زبان ساده

ثمن: یعنی پول یا چیزی که در ازای خرید کالا یا خدمت داده می‌شود. مثال: وقتی یک گوشی می‌خری و فروشنده ۱۰ میلیون تومان می‌گیرد، آن ۱۰ میلیون تومان می‌شود ثمن معامله.

تسلیم به زبان ساده

تسلیم: یعنی چیزی را به شخص یا جایگاه قانونی تحویل دادن. مثال: وقتی پول یا کالا را به خریدار می‌دهی یا سند را به دفترخانه می‌بری، این عمل تسلیم نام دارد.

قبض به زبان ساده

قبض: یعنی گرفتن چیزی که باید تحویل داده شود یا تحویل دادن چیزی. مثال: وقتی خریدی از فروشگاه می‌کنی و کالا را از فروشنده تحویل می‌گیری، این قبض است.

خیار به زبان ساده

خیار: یعنی حق انتخاب یا انصراف از قرارداد در شرایط مشخص. مثال: فرض کن یه گوشی خریدی و چند روز وقت داری اگر پشیمان شدی، آن را برگردانی و پولت را پس بگیری؛ این حق انتخاب تو همان خیار است.

خیار غبن به زبان ساده

خیار غبن: یعنی وقتی یک طرف در معامله ضرر بزرگی می‌کند یا قیمت واقعی چیز را نمی‌داند و طرف مقابل سوءاستفاده کرده است. مثال: فرض کن یک زمین را می‌خری و بعد می‌فهمی ارزش واقعی آن خیلی بیشتر از پولی است که داده‌ای، این حالت خیار غبن دارد و می‌توان معامله را فسخ کرد.

خیار شرط به زبان ساده

خیار شرط: یعنی طرفین در قرارداد شرط می‌کنند که یکی از آن‌ها می‌تواند در شرایط مشخص از قرارداد برگردد. مثال: فرض کن خانه‌ای می‌خری و در قرارداد نوشته شده «اگر تا یک ماه مدارک مالکیت کامل نبود، خریدار می‌تواند معامله را لغو کند»، این همان خیار شرط است.

تامین خواسته به زبان ساده

تأمین خواسته: یعنی دادگاه برای اینکه مطمئن شود حق کسی ضایع نمی‌شود، قبل از صدور رأی اصلی، اقداماتی می‌کند تا موضوع محفوظ بماند. مثال: اگر کسی ادعا کند خانه‌اش را بهش پس بدهی، دادگاه ممکن است موقتا خانه را تأمین کند تا تصمیم نهایی گرفته شود.

توقیف اموال به زبان ساده

توقیف اموال: یعنی دادگاه دستور می‌دهد اموال کسی به عنوان ضمانت یا برای اجرای حکم، موقتاً گرفته شود. مثال: اگر کسی بدهکار است و پولش را نمی‌دهد، دادگاه می‌تواند ماشین یا خانه‌اش را توقیف کند تا بدهی پرداخت شود.

تقسیط اموال به زبان ساده

تقسیط: یعنی اجازه دادن به کسی که بدهی دارد تا پولش را به چند قسمت تقسیم کند و کم‌کم پرداخت کند. مثال: فرض کن باید ۱۰ میلیون بدهی، ولی نمی‌توانی یکجا بدهی، دادگاه یا طلبکار قبول می‌کند که تقسیط شود و ماهی ۲ میلیون بدهی را پرداخت کنی.

اعسار به زبان ساده

اعسار: یعنی شخص نشان دهد توان پرداخت بدهی را ندارد. مثال: فرض کن کسی بدهکار است و می‌گوید پول ندارد که قسط‌ها را بدهد، دادگاه بررسی می‌کند و اگر واقعی باشد، به او اعسار می‌دهند و پرداخت را موقتاً عقب می‌اندازد یا کم می‌کند.

رجوع به زبان ساده

رجوع: یعنی یکی از طرفین دوباره به حالت قبل از قرارداد برمی‌گردد یا تصمیم خود را پس می‌گیرد. مثال: فرض کن قولنامه‌ای برای فروش خانه نوشته‌ای، بعد متوجه می‌شوی معامله به نفع تو نیست و با توافق طرف مقابل رجوع می‌کنید، یعنی قرارداد لغو می‌شود و همه چیز به حالت اول برمی‌گردد.

ذمه به زبان ساده

ذمه: یعنی مسئولیت قانونی کسی نسبت به چیزی یا کسی. مثال: وقتی به دوستت قول می‌دهی پول قرض بدهی، این مسئولیت روی دوش توست؛ به این می‌گویند ذمه.

ذی‌نفع: یعنی کسی که از یک موضوع یا قرارداد سود می‌برد یا حق دارد وارد شود. مثال: اگر خانه‌ای به نفع فرزندت نوشته شده باشد، فرزندت ذی‌نفع است و حق دارد از آن استفاده کند.

قرار رد دعوا به زبان ساده

قرار رد دعوا: یعنی دادگاه تصمیم می‌گیرد که شکایت یا دعوا وارد نیست و آن را نمی‌پذیرد. مثال: کسی شکایت می‌کند که دوستش پولش را نداده، اما دادگاه می‌بیند که سند کافی نیست و دعوا را رد می‌کند.

قرار عدم استماع به زبان ساده

قرار عدم استماع: یعنی دادگاه می‌گوید از همان اول نمی‌توان به دعوا رسیدگی کرد، مثلا به دلیل اشتباه در شکل شکایت یا اینکه صلاحیت رسیدگی ندارد. مثال: اگر کسی شکایت کند اما به دادگاه اشتباه مراجعه کرده باشد، دادگاه عدم استماع می‌دهد و پرونده را به دادگاه درست ارجاع می‌دهد.

قرار تامین به زبان ساده

قرار تأمین: یعنی دادگاه قبل از صدور رأی اصلی، اقدام می‌کند تا موضوع یا اموال محفوظ بماند. مثال: فرض کن کسی ادعا می‌کند خانه‌اش را بهش پس بدهی، دادگاه ممکن است موقتاً خانه را تأمین کند تا تصمیم نهایی گرفته شود.

تصرف عدوانی به زبان ساده

تصرف عدوانی: یعنی کسی بدون اجازه دیگری وارد زمین یا ملک او شود و از آن استفاده کند. مثال: همسایه بدون اجازه تو روی زمینت ساختمان بسازد، این تصرف عدوانی است.

مالکیت مشاع به زبان ساده

مالکیت مشاع: یعنی چند نفر با هم صاحب یک چیز هستند و هرکدام سهمی دارند. مثال: سه نفر با هم خانه‌ای خریده‌اند، هرکدام سهم مشخصی دارند، این خانه مالکیت مشاع دارد.

نقل و انتقال به زبان ساده

نقل و انتقال: یعنی چیزی را به دیگری منتقل کردن یا فروختن. مثال: وقتی ماشینت را می‌فروشی و سند را به خریدار می‌دهی، این نقل و انتقال است.

امانت به زبان ساده

امانت: یعنی چیزی را برای نگهداری یا استفاده موقت به کسی می‌دهی. مثال: کتابت را به دوستت می‌دهی تا نگه دارد، این امانت است.

ید امانی به زبان ساده

ید امانی: یعنی وقتی کسی چیزی را امانت می‌گیرد، مسئول حفظ و نگهداری آن است. مثال: وقتی کیفت را به کسی می‌سپاری تا نگه دارد، او ید امانی دارد.

ید ضمانی به زبان ساده

ید ضمانی: یعنی وقتی چیزی را به عنوان ضمانت می‌دهی تا کسی تعهدش را انجام دهد. مثال: وقتی برای قرض پول، یک گوشی می‌دهی تا تضمین شود، این ید ضمانی است.

ضمان به زبان ساده

ضمان(ضُمان) یعنی مسئولیت قانونی برای جبران خسارت یا انجام تعهد. مثال: اگر ماشین کسی را تصادف کنی، قانون می‌گوید باید خسارت را بدهی، این ضمان است.

ضمان قهری به زبان ساده

ضُمان قهری: یعنی مسئولیت بدون نیاز به توافق، فقط به خاطر قانون. مثال: اگر بچه کوچک خانه همسایه را خراب کند، پدرش ضمان قهری دارد و باید خسارت را بدهد.

تهاتر به زبان ساده

تهاتر: یعنی دو نفر بدهی‌هایشان را با هم محاسبه و پرداخت می‌کنند. مثال: اگر تو ۵ میلیون به دوستت بدهی و او هم ۳ میلیون به تو بدهکار باشد، می‌توانید حساب‌ها را تهاتر کنید و فقط ۲ میلیون بدهی باقی بماند.

اسقاط به زبان ساده

اسقاط: یعنی کسی حق یا ادعایی را خودخواسته از بین می‌برد. مثال: اگر طلبکارت از یک بدهی چشم‌پوشی کند، این اسقاط است.

اسقاط کافه خیارات به زبان ساده

اسقاط کافه خیارات: یعنی طرفین قرارداد از همان اول اعلام می‌کنند که دیگر حق به‌هم‌زدن معامله را ندارند. مثال: وقتی خانه‌ای می‌خری و در قرارداد می‌نویسند «اسقاط کافه خیارات شد»، یعنی بعداً نمی‌تونی بگی پشیمون شدم یا ضرر کردم و معامله رو به هم بزنی.

اذن به زبان ساده

اذن: یعنی اجازه قبل از انجام یک کار. مثال: از پدرت می‌پرسی «می‌تونم ماشینو ببرم؟» و او می‌گه «بله»؛ این اذن است چون قبل از انجام کار اجازه داده شده.

اجازه به زبان ساده

اجازه: یعنی رضایت بعد از انجام کار. مثال: بدون اجازه ماشین را می‌بری، بعد پدرت می‌گه «باشه اشکال نداره»؛ این می‌شود اجازه، یعنی کاری که انجام شده را بعداً قبول کرده.

نفوذ به زبان ساده

نفوذ: یعنی یک کار یا قرارداد وقتی اثر قانونی پیدا می‌کند که شرایطش کامل باشد. مثال: یک قرارداد نوشته شده ولی امضای یکی از طرفین را ندارد؛ تا وقتی امضا نشود، قرارداد نافذ نیست و اثر قانونی ندارد.

انکار به زبان ساده

انکار: یعنی طرف مقابل بگوید «این حرف، این امضا یا این سند مال من نیست». مثال: کسی یک برگه نشان می‌دهد و می‌گوید تو امضا کردی، تو می‌گویی «من اصلاً اینو امضا نکردم»؛ این می‌شود انکار.

اماره به زبان ساده

اماره: یعنی نشانه‌ای که قانون یا عقل از روی آن حدس قوی می‌زند یک چیز درست است. مثال: وقتی کسی کلید خانه را دستش دارد، قانون می‌گوید احتمالاً صاحبخانه است؛ این می‌شود اماره مالکیت.

انشاء به زبان ساده

انشاء: یعنی اعلام رسمیِ قصد انجام یک کار حقوقی. مثال: وقتی فروشنده می‌گوید «فروختم» و خریدار می‌گوید «خریدم»، همین گفتن‌ها انشاء قرارداد است و معامله شکل می‌گیرد.

الحاقیه به زبان ساده

الحاقیه: یعنی برگه‌ای که بعد از قرارداد اصلی نوشته می‌شود تا چیزی را اضافه یا اصلاح کند. مثال: قرارداد اجاره بسته‌اید، بعد توافق می‌کنید مدت اجاره بیشتر شود؛ این تغییر را در الحاقیه می‌نویسید.

تعلیق به زبان ساده

تعلیق: یعنی اثر یک قرارداد یا کار حقوقی را موکول می‌کنند به اتفاقی در آینده. مثال: می‌نویسند «اگر وام بانکی جور شد، معامله انجام شود»؛ تا وقتی وام نیاید، قرارداد معلق است.

تعلیق در اجرای حکم به زبان ساده

تعلیق اجرای حکم: یعنی حکم صادر شده، اما اجرای آن موقتاً متوقف می‌شود. مثال: دادگاه حکم داده پولی پرداخت شود، ولی چون طرف شرایط خاصی دارد، اجرای حکم را مدتی معلق می‌کند.

قوه قاهره به زبان ساده

قوه قاهره: یعنی اتفاقی که از اختیار آدم خارجه و نمی‌شه جلوش رو گرفت. مثال: سیل، زلزله یا جنگ باعث می‌شه نتونی به تعهدت عمل کنی؛ قانون می‌گه تقصیر تو نیست، این می‌شه قوه قاهره.

بلاعوض به زبان ساده

بلاعوض: یعنی چیزی بدون گرفتن پول یا عوض دادن. مثال: کسی خانه‌اش را مجانی به فرزندش می‌بخشد؛ این انتقال بلاعوض است.

معوض به زبان ساده

معوض: یعنی معامله‌ای که دو طرف چیزی می‌دهند و چیزی می‌گیرند. مثال: تو پول می‌دهی، فروشنده کالا می‌دهد؛ این معامله معوض است.

معاوضه به زبان ساده

معاوضه: یعنی معامله‌ای که پول وسط نیست و دو چیز با هم عوض می‌شوند. مثال: تو موتورت را می‌دهی و در عوض یک گوشی می‌گیری؛ این معاوضه است.

منافع به زبان ساده

منافع: یعنی استفاده و سودی که از یک مال به دست می‌آید. مثال: خانه مال توست، اجاره‌ای که هر ماه می‌گیری منافع آن خانه است.

اعیان به زبان ساده

اعیان: یعنی خودِ مال فیزیکی و اصلی، نه سودش.
مثال: خودِ ساختمان، دیوارها و زمینِ خانه می‌شود اعیان؛ نه اجاره‌ای که ازش درمیاد.

اعیان و منافع به زبان ساده

اعیان و منافع: یعنی هم خود مال و هم سودی که ازش به دست میاد.
مثال: وقتی خانه‌ای را می‌فروشی و می‌نویسند «اعیان و منافع»، یعنی هم خود خانه را فروختی هم اجاره‌ای که از حالا به بعد ازش درمیاد.

حق انتفاع به زبان ساده

حق انتفاع: یعنی اجازه استفاده از مالِ دیگری بدون اینکه مالک شوی.
مثال: پدرت می‌گوید تا آخر عمرت می‌توانی در این خانه زندگی کنی، ولی سند به نام تو نیست؛ این می‌شود حق انتفاع.

حق ارتفاق به زبان ساده

حق ارتفاق: یعنی حقی که یک ملک نسبت به ملک دیگر دارد.
مثال: خانه تو فقط از زمین همسایه راه عبور دارد؛ این حق عبور می‌شود حق ارتفاق.

جلب ثالث به زبان ساده

جلب ثالث: یعنی وارد کردن یک نفر سوم به دعوای دادگاه.
مثال: از تو شکایت شده، ولی می‌دانی مقصر اصلی شخص دیگری است؛ از دادگاه می‌خواهی او را هم وارد پرونده کند، این می‌شود جلب ثالث.

جرح شهود به زبان ساده

جرح شهود: یعنی گفتن به دادگاه که شاهد طرف مقابل قابل اعتماد نیست.
مثال: طرف مقابل شاهد آورده، ولی تو ثابت می‌کنی این شاهد با او فامیل یا دشمن توست؛ این می‌شود جرح شهود.

فرجام خواهی به زبان ساده

فرجام‌خواهی: یعنی اعتراض به رأی در بالاترین مرجع قضایی.
مثال: رأی دادگاه صادر شده و مراحل عادی اعتراض تمام شده، ولی باز می‌خواهی بررسی شود؛ می‌روی دیوان عالی، این می‌شود فرجام‌خواهی.

دادرسی به زبان ساده

دادرسی: یعنی کل روند رسیدگی دادگاه به یک دعوا.
مثال: از وقتی دادخواست می‌دهی تا وقتی حکم صادر می‌شود، همه این مسیر اسمش دادرسی است.

دفاع ماهوی به زبان ساده

دفاع ماهوی: یعنی دفاع درباره اصل موضوع دعوا، نه ایراد شکلی.
مثال: کسی می‌گوید تو پولش را نداده‌ای، تو می‌گویی «پول را کامل داده‌ام»؛ این دفاع ماهوی است.

سقوط تعهد به زبان ساده

سقوط تعهد: یعنی تعهدی که دیگر وجود ندارد و تمام شده.
مثال: بدهی‌ات را کامل پرداخت می‌کنی یا طلبکار می‌بخشد؛ تعهدت ساقط می‌شود.

سلب حق به زبان ساده

سلب حق: یعنی کسی یک حق قانونی را از خودش می‌گیرد یا قانون آن را از او می‌گیرد.
مثال: در قرارداد می‌نویسی «حق شکایت از خودم را سلب کردم»؛ یعنی بعداً نمی‌تونی بابت همون موضوع شکایت کنی.

وکالت بلاعزل به زبان ساده

وکالت بلاعزل: یعنی وکالتی که موکل دیگر نمی‌تواند هر وقت دلش خواست آن را لغو کند.
مثال: خانه‌ات را فروخته‌ای و به خریدار وکالت بلاعزل می‌دهی که سند را بزند؛ دیگر نمی‌توانی وسط کار وکالت را پس بگیری.

وضع ید به زبان ساده

وضع ید: یعنی در اختیار گرفتن و تسلط پیدا کردن روی یک مال.
مثال: وقتی کلید خانه را می‌گیری و می‌روی داخلش و استفاده می‌کنی، روی خانه وضع ید پیدا کرده‌ای.

بلااثر به زبان ساده

بلااثر: یعنی کاری انجام شده ولی از نظر قانون هیچ اثری ندارد.
مثال: قراردادی نوشته شده ولی شرایط قانونی نداشته؛ قانون می‌گوید این قرارداد بلااثر است.

مستحق للغیر به زبان ساده

مستحق‌للغیر: یعنی چیزی که فروخته شده، مال فروشنده نبوده و مال شخص دیگری است.
مثال: کسی خانه‌ای را به تو می‌فروشد و بعد معلوم می‌شود خانه مال شخص سومی بوده؛ این خانه مستحق‌للغیر است.

اِبرام به زبان ساده

اِبرام یعنی تأیید یک رأی یا تصمیم دادگاه توسط دیوان عالی یا مرجع بالاتر.

مثال : فرض کن دادگاه بدوی (یعنی اولین دادگاهی که پرونده در آن مطرح می‌شود و رأی اولیه را صادر می‌کند) حکم داده که کسی بدهکار است. طرف مقابل اعتراض می‌کند و پرونده به دیوان عالی می‌رود. اگر دیوان عالی حکم دادگاه قبلی را درست بداند و تأیید کند، گفته می‌شود رأی ابرام شده است. یعنی همان رأی اجرا می‌شود و دیگر قابل اعتراض نیست، مگر موارد خاص قانونی.

نکته: این موضوع فقط مخصوص دیوان عالی نیست و در دیوان عدالت اداری هم می‌توان رأی را ابرام کرد.

ازاله به زبان ساده

ازاله یعنی حذف یا برداشتن چیزی از ملک یا محل قانونی، به صورتی که قانون اجازه داده باشد.

مثال: فرض کن کسی در زمین اجاره‌ای تو درخت کاشته است، اما طبق قرارداد باید بعد از پایان مدت اجاره آن‌ها را بردارد. وقتی این درخت‌ها را برمی‌دارد، این کار ازاله نامیده می‌شود.